DBT คือแนวทางจิตบำบัดที่เกิดขึ้นจากการยอมรับความจริงข้อหนึ่ง คือ มนุษย์เราไม่ได้เปลี่ยนแปลงตัวเองได้ด้วย ‘เหตุผลล้วน ๆ’ และก็ไม่ได้อยู่รอดได้ด้วย ‘อารมณ์ล้วน ๆ’ เช่นกัน
คำว่า Dialectical หมายถึง การอยู่ร่วมกันของสองสิ่งที่ดูเหมือนขัดแย้ง ใน DBT สิ่งนั้นคือ การ ‘ยอมรับตัวเองอย่างที่เป็น’
พร้อม ๆ กับ การ ‘พยายามเปลี่ยนแปลงเพื่อใช้ชีวิตให้ดีขึ้น’
DBT ไม่ได้พูดว่าอารมณ์เป็นศัตรู และก็ไม่ได้ยกเหตุผลขึ้นหิ้ง มันมองว่าอารมณ์คือข้อมูล เหตุผลคือเครื่องมือ และพฤติกรรมคือสิ่งที่เราฝึกได้
แนวคิดสำคัญของ DBT คือการช่วยให้คน รับรู้อารมณ์ได้โดยไม่ถูกอารมณ์ควบคุม คิดเป็นเหตุผลโดยไม่ตัดขาดจากความรู้สึก และเลือกการกระทำที่สอดคล้องกับชีวิตที่อยากมีจริง ๆ
นั่นจึงเป็นที่มาของแนวคิด ‘จิตใจหลายโหมด’ เพราะ DBT เชื่อว่าในแต่ละช่วงเวลา เราอาจกำลังถูกขับเคลื่อนด้วยอารมณ์ หรือกำลังพยายามใช้เหตุผลป้องกันตัวเอง และการเติบโตไม่ได้เกิดจากการกำจัดโหมดใดโหมดหนึ่ง แต่เกิดจากการรู้จักมัน และเลือกตอบสนองอย่างมีสติ
DBT ถูกออกแบบมาเพื่อคนที่ชีวิตรู้สึกแกว่ง ภาวะอารมณ์เคลื่อนไหวแรง เครียดง่าย ตัดสินใจพลาดซ้ำ ๆ แต่เอาเข้าจริง ในความจริง มันคือทักษะชีวิตสำหรับทุกคน เพราะไม่มีใครไม่เคยถูกอารมณ์พาออกนอกเส้นทางหรอกนะ
DBT ไม่ได้สัญญาว่าจะทำให้ชีวิตสงบตลอดเวลา แต่มันช่วยให้เรา หยุดได้เร็วขึ้น เข้าใจตัวเองได้ชัดขึ้น และเลือกได้ดีขึ้นในวันที่ยาก
การมีชีวิตที่ดี อาจไม่ใช่การควบคุมทุกอย่างให้สมบูรณ์ แต่คือการเรียนรู้ที่จะอยู่กับความซับซ้อนของตัวเองอย่างอ่อนโยนและซื่อสัตย์มากขึ้นเรื่อย ๆ ค่ะ