นักจิตวิทยา John Gottman ใช้เวลากว่า 40 ปีในการศึกษาคู่รัก เขาพบว่าสิ่งที่ทำให้ความสัมพันธ์ยืนยาวได้ หาใช่ความโรแมนติกไม่ ไม่ใช่ความพิเศษของช่วงเริ่มต้นด้วย แต่มันคือ ทักษะ ที่ฝึกได้ ทำซ้ำได้ และต้องทำอย่างต่อเนื่อง ว่าแต่ ทักษะที่ว่า มันมีอะไรบ้าง มันประมาณนี้ค่ะ
ทักษะที่ 1 – รู้จักอีกคนอย่างแท้จริง (Love Maps)
คุณรู้มั้ยว่าตอนนี้คนที่คุณรักกำลังกังวลเรื่องอะไร ความฝันที่เขาพูดถึงเมื่อหกเดือนก่อน ยังอยู่ในใจเขารึเปล่า ความกลัวที่เขาแทบไม่เคยพูดถึง คืออะไร Gottman เรียกสิ่งนี้ว่า Love Maps แผนที่ภายในของคนที่เรารัก ความสัมพันธ์ที่แข็งแรงไม่ใช่ความสัมพันธ์ที่ “รู้จักกันดีแต่แรก” แต่คือความสัมพันธ์ที่ยังคงอยากรู้จักกันอยู่เสมอ แม้เวลาจะผ่านมานานแล้ว
ทักษะที่ 2 – หันเข้าหา ไม่ใช่หันหนี (Turning Toward)
ทุกวัน เราส่ง ‘สัญญาณ’ เล็กๆ ออกไปโดยไม่รู้ตัว บางทีคือการพูดว่า “วันนี้เหนื่อยมาก” บางทีคือการส่งมีมตลกๆ มาให้ดู บางทีคือการนั่งเงียบๆ แล้วหันมามอง สิ่งที่ Gottman เรียกว่า “bid” คือการเอื้อมมือหาคนอื่น คนที่ ‘หันเข้าหา’ bid เหล่านี้อย่างสม่ำเสมอ จะสร้าง บัญชีอารมณ์ที่ร่ำรวย ขึ้นเรื่อยๆ พอถึงวันที่ต้องเผชิญกับความขัดแย้ง จึงมีทุนสำรองมากพอ
ทักษะที่ 3 – จัดการความขัดแย้งได้ (Manage Conflict)
Gottman พบว่าปัญหา 69% ในความสัมพันธ์ไม่มีวันหายไป มันคือความแตกต่างทางบุคลิกภาพที่แก้ไม่ได้ สิ่งที่แยกคู่ที่รักษาความสัมพันธ์ไว้ได้ ออกจากคู่ที่สูญเสียกันไป ไม่ใช่การ “แก้ปัญหาได้ทุกอย่าง” แต่คือการเรียนรู้ที่จะ อยู่กับความแตกต่าง ได้โดยไม่ดูถูกกัน การฟังเพื่อเข้าใจ แทนการฟังเพื่อโต้แย้ง การหยุดพักเมื่อรู้ตัวว่าอารมณ์พุ่งขึ้นสูงเกินไป แล้วกลับมาพูดเมื่อสงบลงแล้ว นี่คือทักษะ ฝึกได้ ทำซ้ำได้ค่ะ
ทักษะที่ 4 – บอกรักในแบบที่เขารับได้ (Assurances)
งานวิจัยของ Stafford และ Canary (1991) พบว่า หนึ่งในพฤติกรรมที่สำคัญที่สุดในการรักษาความสัมพันธ์คือ assurances การแสดงให้อีกคนรู้ว่า เราอยู่ตรงนี้ เราเลือกเขา เราเห็นอนาคตร่วมกัน ดูทำง่ายนะคะ แต่หลายคนทำน้อยกว่าที่คิด เพราะคิดเองเองว่าอีกฝ่ายรู้อยู่แล้ว แต่ความมั่นคงในความสัมพันธ์ไม่ได้เกิดจากการคิดเอาเอง มันเกิดจากการบอก
ทักษะที่ 5 – แบกรับร่วมกัน (Sharing Tasks)
ความสัมพันธ์ที่ยืนยาวมันต้องไม่รู้สึกว่าใครคนหนึ่งเหนื่อยเพียงคนเดียว การแบ่งสรรภาระ ไม่ว่าจะเป็นภาระในบ้าน ภาระทางอารมณ์ หรือภาระของชีวิต เป็นหนึ่งในตัวทำนายที่แม่นยำที่สุดของความพึงพอใจในความสัมพันธ์ ไม่ใช่แค่ว่ามันยุติธรรมมั้ยนะ แต่เพราะมันสื่อว่า “เราเป็นทีมเดียวกัน”
สิ่งที่น่าสนใจคือ ทักษะเหล่านี้ไม่ได้ต้องการความสมบูรณ์แบบเลยค่ะ Gottman บอกว่า คู่ที่มีความสุขทำสิ่งเหล่านี้ ‘ได้ดีพอ’ เท่านั้น พวกเขาทะเลาะกัน ผิดพลาด บาดเจ็บกันบ้างแหละ แต่ก็รู้วิธีที่จะกลับมาหากัน ถึงจุดนี้ คำถามของหลายๆ คู่ย่อมไม่ใช่ “เรารักกันพอมั้ย” แต่อาจเป็น “เราฝึกทักษะเหล่านี้ร่วมกันบ้างมั้ย” แล้วล่ะ